3Η ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ

3Η ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ

Το 1832, μετά τη δολοφονία του κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια, επιλέχθηκε από τις Μεγάλες Δυνάμεις (Αγγλία, Ρωσία, Γαλλία) ως βασιλιάς των Ελλήνων, ο νεαρός Βαυαρός πρίγκηπας Όθωνας. Ο ανήλικος βασιλιάς και οι αντιβασιλείς του (Άρμανσπεργκ, Μάουρερ, Γκρένερ, Άμπελ και Έιντεκ) – οι οποίοι θα ασκούσαν τα βασιλικά καθήκοντα για λογαριασμό του, μέχρις ότου αυτός ενηλικιωθεί- έφτασαν στο Ναύπλιο τον Ιανουάριο του 1833, υπό τις επευφημίες του πλήθους. Μαζί τους έφεραν και βαυαρικό στρατό 3.500 στρατιωτών.

Ήταν ο πρώτος και μοναδικός μονάρχης της Ελλάδος που έφερε τον τίτλο «ελέω Θεού Βασιλιάς της Ελλάδας», σε αντίθεση με τους μεταγενέστερους μονάρχες της οικογένειας Γλύξμπουργκ, που είχαν τον τίτλο «Βασιλιάς των Ελλήνων». Το Βασίλειο της Ελλάδος ανακηρύχθηκε κληρονομική (και όχι συνταγματική) μοναρχία και στο λόγο της ενθρόνισης δεν έγινε καμία αναφορά για συνταγματική διακυβέρνηση.

Οι Βαυαροί, με τον ερχομό τους στην Ελλάδα, πήραν μέτρα για την ανασυγκρότηση ενός πονεμένου, ταλαιπωρημένου νεοσύστατου κράτους. Προσπάθησαν να οργανώσουν τη διοίκηση, τη δικαιοσύνη και το εκπαιδευτικό σύστημα, να ενδυναμώσουν την οικονομία και να κατοχυρώσουν την πρόσφατη ανεξαρτησία. Χώρισαν το κράτος σε νομούς και επαρχίες και το 1834 μετέφεραν την πρωτεύουσα από το Ναύπλιο στην Αθήνα. Ίδρυσαν σχολεία, Διδασκαλείο και το Πανεπιστήμιο στην Αθήνα (το οποίο ονομάστηκε αρχικά Οθώνειον προς τιμή του Όθωνα. Την εποχή, εκείνη ήταν το πρώτο πανεπιστημιακό ίδρυμα, τόσο στην Ελλάδα, όσο και στην Ανατολική Μεσόγειο).

Ανακήρυξαν την διοικητική ανεξαρτησία της Εκκλησίας της Ελλάδος από το Οικουμενικό Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης. Επιπλέον καθιέρωσαν με Διάταγμα τον εορτασμό της 25ης Μαρτίου ως ήμερα εθνικής γιορτής για την απελευθέρωση από τους Τούρκους. Μερικά από τα ωραιότερα νεοκλασικά της Αθήνας όπως το Πανεπιστήμιο, η Ακαδημία, το Οφθαλμιατρείο, το Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων, καθώς και το κτίριο της σημερινής Βουλής, που τότε  αποτελούσε τα βασιλικά ανάκτορα, χτίστηκαν επί ημερών του Όθωνα. Ανάμεσα στους Βαυαρούς που τον συνόδευσαν στην Ελλάδα, ήταν και ο Γιόχαν Φίξ, ο οποίος δημιούργησε τη γνωστή σε όλους μας ζυθοποιία FIX.

Η περίοδος της Αντιβασιλείας κράτησε ως το 1835 και ήταν ιδιαίτερα σκληρή, γραφειοκρατική και συγκεντρωτική. Από τα πρώτα διατάγματα ήταν η διάλυση των στρατιωτικών σωμάτων των οπλαρχηγών.  Οι εξεγέρσεις που ακολούθησαν πνίγηκαν στο αίμα (φυλακίστηκαν οπλαρχηγοί, όπως ο Κολοκοτρώνης). Εισήγαγαν βαυαρικούς νόμους, χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τις ελληνικές ιδιομορφίες, ευαισθησίες και ανάγκες. Η έλλειψη συνταγματικής διακυβέρνησης, η απόλυτη μοναρχία, η αυταρχική πολιτική εξουσία και το απολυταρχικό νεοφερμένο νομικό σύστημα προκαλούσαν μεγάλη δυσαρέσκεια στο λαό. Το 1835 ο Όθωνας αναλαμβάνει τα βασιλικά του καθήκοντα και το 1836 ο παντρεύεται την Αμαλία (δούκισσα του Όλντενμπουργκ της Γερμανίας).

Οι αρχές του 1843 βρήκαν τον ελληνικό λαό περισσότερο ώριμο ώστε να απαιτήσει ένα κοινοβουλευτικό πολίτευμα, με την ύπαρξη Συντάγματος. Η απολυταρχική διακυβέρνηση του Όθωνα και της βαυαρικής αυλής του, οδήγησε στο στρατιωτικό κίνημα της 3ης Σεπτεμβρίου 1843, το οποίο υποστήριζε ο λαός της πρωτεύουσας.

Η συνομωσία είχε «στηθεί» ουσιαστικά από 3 σημαίνοντα πρόσωπα: του αγωνιστή Ανδρέα Μεταξά (υποστηρικτή του Ρωσικού κόμματος), του αγωνιστή Ανδρέα Λόντου (υποστηρικτή του Αγγλικού κόμματος) και του στρατηγού Ιωάννη Μακρυγιάννη (υποστηρικτή του Γαλλικού κόμματος). Οι τρεις τους μύησαν αργότερα τον συνταγματάρχη του Ιππικού Δημήτρη Καλλέργη και άλλους στρατηγούς.

Τα ξημερώματα της 3ης Σεπτεμβρίου 1843 (και όχι στις 24 Μαρτίου 1844, όπως αρχικώς είχε προγραμματιστεί) η «Φρουρά των Αθηνών» στασιάζει και με επικεφαλής τον Δημήτρη Καλλέργη ανεβαίνει από το Μοναστηράκι όπου έδρευε, με κατεύθυνση τα ανάκτορα, φωνάζοντας «Ζήτω το Σύνταγμα». Σταματάει στη πλατεία μπροστά από τα ανάκτορα, που σε ανάμνηση των ειρηνικών γεγονότων μετονομάστηκε σε πλατεία Συντάγματος. Λίγο αργότερα καταφθάνει ο Μακρυγιάννης με μεγάλο πλήθος κόσμου. Όλοι μαζί, Φρουρά και πλήθος απαιτούν από τον Όθωνα την παραχώρηση συντάγματος. Το πλήθος δεν διαλυόταν, παρά την απαίτηση του Όθωνα, ο οποίος εμφανίστηκε στο παράθυρο των ανακτόρων,  έως ότου λάβει την υπογραφή του βασιλιά  για τη σύσταση Εθνοσυνέλευσης με σκοπό τη δημιουργία συντάγματος.  Τις συνομιλίες με το βασιλιά ανέλαβε ο έφιππος Καλλέργη, ο οποίος ήταν ανένδοτος ως προς τις απαιτήσεις του λαού.

Ο Όθωνας τελικά υποχώρησε. Τα ξημερώματα της ίδιας μέρας υπέγραψε τα διατάγματα για τη σύγκληση «Εθνικής Συνέλευσης», το διορισμό νέου υπουργικού συμβουλίου και την απομάκρυνση όλων των βαυαρών που κατείχαν δημόσιες θέσεις και δεν ήταν φιλέλληνες. Εκτός από αυτά, υπέγραψε διάταγμα όπου ανακήρυσσε την 3η Σεπτεμβρίου 1843, ως ημέρα εορτασμών. Το ειρηνικό κίνημα έλαβε τέλος το επόμενο μεσημέρι, όταν διαλύθηκε το ικανοποιημένο πλήθος.

Ανάμεσα στα συμφωνηθέντα ήταν και η διενέργεια των πρώτων εκλογών της Ελλάδας στα τέλη Οκτωβρίου 1843. Η βουλή που θα προέκυπτε, θα αναλάμβανε τη σύνταξη του Συντάγματος.

Και έτσι ακριβώς έγινε. Το Σύνταγμα ψηφίστηκε στις 18 Μαρτίου 1844.

Πηγή φωτό: www.wikipedia.org.jpg

Μπέττυ Καρατζά
betty.karatza@gmail.com
FB: Betty Karatza

  •  
  •  
  •  
  •