VAN GOGH “ΕΝΑΣΤΡΗ ΝΥΧΤΑ”

VAN GOGH “ΕΝΑΣΤΡΗ ΝΥΧΤΑ”

Ο Van Gogh (1853 – 1890) θεωρείται ένας από τους σπουδαιότερους ζωγράφους της ανθρωπότητας. Γεννημένος στις 30 Μαρτίου το 1853 στο ολλανδικό χωριό Ζούντερτ (Zundert). Μια προσωπικότητα ψυχολογικά διαταραγμένη, με  έντονες τάσεις μελαγχολίας ήδη από πολύ μικρή ηλικία, αρχικά επηρεάζεται από την ιαπωνική τέχνη, την περίοδο που φοιτούσε στην Ακαδημία της Αντβέρπης, αλλά και την τέχνη των ιμπρεσιονιστών αργότερα, κατά την παραμονή του στο Παρίσι από το 1886 μέχρι και το 1888.

Το μοναδικό του ύφος, αυτό που διαφαίνεται στους πίνακες του, τον κατατάσσουν στους μεταιμπρεσιονιστές και στους προδρόμους του εξπρεσιονισμού. Χρησιμοποιεί το πινέλο του με ιδιαίτερο τρόπο. Ζωγραφίζει με παχιές πινελιές, υπερτονίζει τα φυσικά χρώματα και παραμορφώνει τις ανθρώπινες μορφές αλλά και τη φύση, αποκαλύπτοντας την ανάγκη να εξωτερικεύσει αυτό που αισθάνεται και όχι αυτό που ακριβώς βλέπει. Οι πίνακές του έχουν υπερβολική απόδοση, ακριβώς γιατί δεν το ενδιέφερε ποτέ να μιμηθεί τη φύση.

Ο Van Gogh εν ζωή δεν αναγνωρίστηκε ποτέ ως σημαντικός καλλιτέχνης. Λέγεται ότι όσο ζούσε κατάφερε να πουλήσει ένα ή δύο μόνο πίνακες. Σήμερα, ωστόσο, αναγνωρίζεται ως ένας από τους σημαντικότερους ζωγράφους όλων των εποχών, καθώς η φήμη του άρχισε να εξαπλώνεται ραγδαία, λίγα μόλις χρόνια μετά το θάνατό του.

Η «Έναστρη νύχτα», του 1889, ένα από τα αριστουργήματα της παγκόσμιας ζωγραφικής. Είναι ένα εμβληματικό έργο που δημιούργησε στο δωμάτιο της ψυχιατρικής κλινικής που νοσηλευόταν, όταν μετά από ψυχική κατάρρευση του το χειμώνα του 1888-9 και τον αυτο-ακρωτηριασμό του αριστερού αυτιού του, οικειοθελώς κλείνεται στο άσυλο Σεν Πωλ ντε Μοζόλ, σε ένα ορεινό χωριό της Νότιας Γαλλίας. Ο πίνακας ενσωματώνει το μοναδικό στυλ έκφρασής του Van Gogh, ενώ αποτελεί ένα σύνολο αναμνήσεων από τοπία που είχε ήδη ζωγραφίσει.

Η αποτύπωση της «εντύπωσης» της νύχτας ήταν πάντα μια πρόκληση για τον Van Gogh. Ο ίδιος έλεγε, ότι η νύχτα είναι πιο πλούσια χρωματικά από τη μέρα και πως προτιμά αντί να χρησιμοποιεί τα χρώματα ρεαλιστικά, να τα χρησιμοποιεί “πιο αυθαίρετα” για να εκφράζεται πιο βίαια.

Στην «Έναστρη Νύχτα», οι κυκλικές πινελιές του δημιουργούν έναν νυχτερινό ουρανό γεμάτο περιδινούμενα σύννεφα κι αστέρια. Στο έργο, το φως απεικονίζεται με περίτεχνο τρόπο, με τον Van Gogh να “πιάνει” κατά ένα τρόπο την κίνησή του, όπως για παράδειγμα στα νερά όπου αντικατοπτρίζεται ο ήλιος ή στο πώς το φως των άστρων εξαφανίζεται στο μπλε του νυχτερινού ουρανού. Το εφέ αυτό είναι αποτέλεσμα της έντασης του φωτός στα χρώματα επάνω στον καμβά.
Το 2004, επιστήμονες παρατήρησαν μέσω του τηλεσκόπιου Hubble τις δίνες ενός μακρινού νέφους σκόνης κι αερίων γύρω από κάποιο άστρο, και η εικόνα τούς θύμισε την «Έναστρη νύχτα» του Van Gogh. Αυτό, έδωσε το έναυσμα να μελετήσουν λεπτομερώς τη φωτεινότητα στα έργα του. Έτσι ανακάλυψαν ότι σε πολλά απ’ αυτά κρύβονται χαοτικές δίνες, ένα σαφές μοτίβο τυρβώδους ροής, το οποίο επί της ουσίας παραμένει μέχρι σήμερα σχεδόν ένα μυστήριο της φυσικής (πηγή Το μυστικό της «Έναστρης Νύχτας» – dimart (dimartblog.com).

Είναι γεγονός ότι σε μια περίοδο ψυχικής αστάθειας, ο Van Gogh συλλαμβάνει και απεικονίζει έναν από τους πιο δύσκολους νόμους της φύσης, αποδίδοντας στον καμβά τα πιο βαθιά μυστήρια της κίνησης, της ροής και του φωτός.
Στις 27 Ιουλίου του 1890 ο Van Gogh αυτοπυροβολείται και πεθαίνει μετά από δύο μέρες στην ηλικία μόλις των 37 ετών.

Πηγή φωτό κειμένου: https://www.history.com/news/7-things-you-may-not-know-about-vincent-van-gogh
Πηγή φωτό εξωφύλλου: www.pinterest.com

Μπέτυ Καρατζά
betty.karatza@gmail.com
FB: Betty Karatza

  •  
  •  
  •  
  •